De buurtscan is een participatief meetinstrument om het sociaal kapitaal van een buurt, in dialoog met haar bewoners, in kaart te brengen. Deze methodologie is gebaseerd op enkele principes van “asset based community development” ofwel “abcd”. Welke ruimtes leiden tot ontmoetingen, welke talenten kunnen worden ingezet, is het gemakkelijk voor nieuwkomers om een plek in de buurt op te nemen,…?

De buurtscan is met andere woorden een buurtanalyse die op collaboratieve wijze met buurtbewoners wordt vormgegeven. Door samen over de buurt na te denken, zien bewoners hun omgeving in een nieuw daglicht. Uit de dialoog komen mogelijkheden en samenwerkingen naar boven. Deze methode is ontwikkeld door Vicinia en werd ondergebracht bij het Kenniscentrum van Hoplr. Onze experten voeren de buurtscan in vier fases uit. We bespreken deze hieronder.

  1. Projectopzet
  2. Online en offline bevraging o.b.v. steekproef, diepte-interviews
  3. Buurtdialoog o.b.v. fysieke workshops
  4. Rapportering

Buurtscan Fase 1: Projectopzet

In deze eerste fase zitten we samen met de opdrachtgever, bijvoorbeeld het stads- of gemeentebestuur, het OCMW of een lokaal dienstencentrum. We bespreken het gehele traject inhoudelijk. Samen bepalen we de scope en hakken we enkele knopen door:

  • welke timing per fase gehanteerd wordt;
  • welke kanalen mee worden ingezet voor de bekendmaking;
  • welke geëngageerde burgers of contactpersonen geschikt zijn voor een diepte-interview;
  • welke taakverdeling we hanteren: welke taken zullen door de opdrachtgever worden uitgevoerd en welke door Hoplr;
  • waar en wanneer de workshop(s) zal of zullen doorgaan; en
  • op welke manier de resultaten worden gecommuniceerd.
Buurtcommunicatie

Buurtscan Fase 2: Online en offline Bevraging

We starten de buurtanalyse door heel wat interessante data te verzamelen over sociale relaties, ruimtes, de toegankelijkheid en het aanbod van activiteiten in de buurt. We polsen naar ervaringen: waarover zijn buurtbewoners tevreden, wat ontbreekt er? We stellen een groot deel van de buurtbewoners anoniem een reeks gestandaardiseerde vragen. De bevraging verloopt online, telefonisch of per papieren vragenlijst. Daarnaast nemen we diepte-interviews af bij enkele buurtbewoners.

Representatieve bevraging

De bevraging verloopt aan de hand van een steekproeftrekking. Door op basis van socio-demografische eigenschappen (geslacht, leeftijd, afkomst, inkomen,…) een beperkte groep buurtbewoners uit te nodigen, bewaken we de representativiteit van de resultaten.

Om een maximale participatiegraad te behalen, passen we de Dillman-methode toe. Onderzoek toont aan dat een uitnodiging en twee herinneringen via geadresseerde post, waarvan de tweede met een bijgesloten papieren vragenlijst, voor de beste resultaten zorgt.

We streven dus naar een hoge participatiegraad binnen een representatieve steekproef. Toch is dat geen garantie voor een correcte socio-demografische verdeling. Daarom is de bevraging tot slot ook gewogen. Dit betekent dat we de deelnamecijfers aan de populatie toetsen. Deelnames van ondergerepresenteerde doelgroepen wegen zwaarder door, en omgekeerd.

Bekijk hier een voorbeeld van een bevraging op basis van een steekproef.

Diepte-interviews buurtbewoners

In de enquête leggen we buren een reeks vragen voor die ontwikkeld werd om de tevredenheid en noden van buurtbewoners in kaart te brengen. Aan de hand van diepte-interviews met een aantal buurtbewoners, kunnen we echter ook meer genuanceerde informatie verzamelen.

De diepte-interviews gaan meer in detail over noden, ervaringen en talenten. We kijken naar levensverhalen en subjectieve ervaringen. Persoonlijke ervaringen geven vaak een diepgaander beeld van wat belangrijk is in een specifieke buurt. Bv. welke noden bestaan er, waar ontmoeten mensen elkaar, welke symbolische plekken, organisaties of gebruiken zijn belangrijk, wat maakt de identiteit van de buurt…

Relevantie voor buurtanalyse

Deze individuele bevraging voorafgaand aan de buurtdialoog is een belangrijk onderdeel van de buurtscan en brengt verschillende voordelen met zich mee:

  • de resultaten bieden een kader waarbinnen de buurtdialoog kan worden gevoerd;
  • de bevindingen uit de buurtdialoog worden aan die van de brede bevraging getoetst;
  • meer burgers krijgen de opportuniteit om op laagdrempelige manier een bijdrage te leveren; en
  • het bewustzijn binnen de buurt wordt groter om vervolgens ook deel te nemen aan de dialoog.

Buurtscan Fase 3: Workshops

Vervolgens gaan we het gesprek in de buurt aan. De bevraging uit fase 2 liet ons toe een breed beeld te schetsen van lokale situaties en opinies. Maar alleen door kruisbestuiving in de hand te werken, kunnen we het plaatje vervolledigen. Daarom organiseren we een offline workshop met zoveel mogelijk buurtbewoners.

Aan de slag met de buurtlens

De resultaten van de enquête en interviews stellen we voor aan de hand van de buurtlens. De buurtlens omvat vier thema’s, zijnde mensen, ruimtes, toegangen en activiteiten, met elk drie subcategorieën (relaties, talenten, inspraak, woonkwaliteit,…). Elk van deze twaalf dimensies krijgt een score. Deze scores worden visueel in een rad gerepresenteerd.

Methodiek buurtdialoog

Op basis van de buurtlens gaan we het gesprek met de aanwezigen aan. Tijdens de workshop zullen we:

  • de scores toetsen aan de ervaringen van de aanwezigen;
  • bepalen waaraan de buurt wil werken;
  • identificeren wat de buurtbewoners zelf kunnen doen;
  • bepalen waaraan kan worden samengewerkt met de lokale overheid; en
  • plannen maken om de juiste verbindingen te leggen.

Onder begeleiding van een moderator gaan de buurtbewoners in groepjes gefaseerd aan de slag met deze vraagstukken.

Deze workshop kan op vraag voorafgegaan worden door een extra ‘Neighbourhood capacity mapping’ workshop. Daarbij lijsten deelnemers alle positieve aspecten van de buurt op. Hierdoor ontdekken ze zelf het potentieel van de buurt en kunnen gemakkelijker verbindingen worden gemaakt. Deze sterktes van de buurt (organisaties, talenten, activiteiten, initiatieven, plekken, groepen, materialen, …) kunnen dienen als inspiratie om ‘noden’ op te lossen die uit de buurtdialoog naar boven komen. Deze extra workshop zorgt ook voor een constructieve sfeer, verbinding en samenwerking tussen deelnemers.

Workshops met Kenniscentrum Hoplr

Het Hoplr-team is vanzelfsprekend helemaal thuis in community management en weet dus exact hoe het een dialoog op gang kan brengen en modereren. Citizen engagement expert Anastasia Van den Bossche heeft veel hands-on ervaring met buurtprojecten en veldwerk. Bovendien laat ze zich ondersteunen door haar collega-experten om de workshop tot een succes te leiden: van organisatie tot het verwerken van alle input.

Zo organiseerde het Hoplr Kenniscentrum recent offline en online participatie-evenementen voor onder meer stad Diksmuide en gemeente Boechout. Lees hier ook meer over het hele buurtscantraject, waaronder workshops, in Papegaaiwijk, Gent.

Buurtscan Fase 4: Rapportering

Tot slot zorgen onze experten voor een uitgebreide analyse. Deze analyse wordt vertaald naar een helder rapport. Het rapport omvat:

  • een beknopte samenvatting van methodiek en participatiegraad;
  • een overzicht van relevante bevindingen uit de enquête en diepte-interviews;
  • de buurtlens met toelichting en scores;
  • een kort verslag van de workshop; en
  • actiepunten die uit de workshop zijn voortgekomen.

Het resultaat is een document dat kan worden gedeeld met bestuur, buurtbewoners en andere stakeholders. Het vormt een uitstekende voedingsbodem voor zowel beleidsvorming als buurtinitiatieven.

Bekijk hier een rapport dat ons Kenniscentrum eerder dit jaar voor stad Halle heeft uitgewerkt.

Van start met de Buurtscan

Dit najaar gaan de eerste Hoplr Buurtscans in Vlaanderen van start. Naast de 360° buurtscan bieden we ook een digitale en thematische versie aan. Deze varianten qua kanaal en scope bieden een beperktere buurtanalyse om mee te experimenteren. Interesse? Neem contact op met ons team voor meer informatie rond beschikbaarheid en planning.

Ben je benieuwd naar alle communicatie-, buurtzorg- en participatiemogelijkheden die Hoplr en het Service Dashboard te bieden hebben? Vraag een infosessie aan of lees meer over de verschillende modules: https://services.hoplr.com. Vraag een infosessie aan
Hoplr won 3 awards in 2020
  • 'Seal of Excellence' van de Europese Commissie
  • WINNAAR World Summit Awards 2020
  • WINNAAR European Social Services Award 2020
European Commission World Summit Awards European Social Services

Volg onze nieuwsbrief

Lees onze privacyverklaring.